Nękanie telefoniczne – co możesz zrobić

Redakcja: Andrew Pickett · Opublikowano 4.11.2026 · Zasady redakcyjne

Telefon dzwoni dziesiąty raz tego dnia, ktoś milczy w słuchawce, wysyła obraźliwe wiadomości albo grozi. Innym razem „windykator” straszy komornikiem w sprawie długu, o którym nic nie wiesz. Poniżej zebraliśmy, co w takich sytuacjach mówi Kodeks karny i Kodeks wykroczeń, jak zebrać dowody, jak zablokować numer – także zastrzeżony – i jak krok po kroku złożyć zawiadomienie o przestępstwie. Na końcu wyjaśniamy, kiedy to nie nękanie, lecz nielegalny telemarketing, i co pokazują zgłoszenia użytkowników tego serwisu.

Kiedy to nękanie, a kiedy spam

Policja pisze, że stalking może polegać m.in. na „uporczywym wysyłaniu wiadomości SMS, e-maili lub wiadomości za pośrednictwem komunikatorów” oraz „wielokrotnym telefonowaniu, mimo wyraźnego braku zgody”, ale zastrzega: „Nie każde niechciane zachowanie jest stalkingiem. O jego prawnym zakwalifikowaniu decydują konkretne okoliczności, uporczywość działań oraz ich skutki” (KPP w Jaworze, 29 października 2026 r.). W tych opisach powtarzają się dwa elementy: działanie wymierzone w konkretną osobę i kontynuowanie go mimo jej sprzeciwu. Pojedynczy sygnał w nocy z nieznanego numeru to z kolei często automat: Orange opisuje urządzenia, które obdzwaniają kolejne numery i rozłączają się „tuż po odebraniu połączenia – w tym momencie wiedzą już, że numer jest aktywny” (Biuro Prasowe Orange). Jak działają boty i automatyczne połączenia, opisujemy w osobnym poradniku; nieznany numer możesz najpierw sprawdzić w wyszukiwarce.

Co mówi prawo

Uporczywe nękanie (stalking). Art. 190a § 1 Kodeksu karnego: „Kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby dla niej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”. Tej samej karze podlega podszywanie się pod inną osobę z użyciem jej danych (§ 2), a jeśli pokrzywdzony targnie się na życie – od 2 do 15 lat (§ 3). Czyny z § 1 i 2 są ścigane na wniosek pokrzywdzonego (§ 4) (Kodeks karny, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1342).

Groźba karalna. Art. 190 § 1 KK: kto grozi innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub szkodę osoby najbliższej, „jeżeli groźba wzbudza w osobie, do której została skierowana lub której dotyczy, uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”; ściganie również na wniosek. Zmuszanie i wymuszanie długu. Art. 191 § 1 KK karze stosowanie przemocy lub groźby bezprawnej, by zmusić kogoś do określonego działania (do lat 3), a § 2 – działanie „w celu wymuszenia zwrotu wierzytelności” (od 3 miesięcy do lat 5). Złośliwe niepokojenie. Zachowanie, które nie wyczerpuje znamion przestępstwa, może być wykroczeniem z art. 107 Kodeksu wykroczeń: „Kto w celu dokuczenia innej osobie złośliwie wprowadza ją w błąd lub w inny sposób złośliwie niepokoi, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany”; grzywnę za wykroczenie wymierza się od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1) (Kodeks wykroczeń, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1372). O tym, który przepis pasuje do Twojej sytuacji, decydują organy ścigania i sąd; informacje w tej sekcji mają charakter ogólny i nie zastępują porady prawnej w konkretnej sprawie.

Zbierz dowody

1. Historia połączeń i wiadomości. Policja radzi: „Gromadź dowody. Zachowuj wiadomości, e-maile, historię połączeń, listy i inne materiały dokumentujące zachowanie sprawcy. Zapisuj daty i okoliczności zdarzeń” (KPP w Jaworze). Rób zrzuty ekranu z listy połączeń z widoczną datą i godziną, nie kasuj wiadomości, prowadź prostą listę zdarzeń.
2. Dowód Twojego sprzeciwu. Policja zaleca wyraźnie oświadczyć, że nie życzysz sobie kontaktu, i udokumentować to, „np. zachowując treść e-maila, w którym wzywasz do zaprzestania nękania” (Policja.pl, 31 grudnia 2024 r.). Zrób to tylko wtedy, gdy jest to bezpieczne.
3. Dane u operatora. Nie licz na własny billing: szczegółowy wykaz usług z art. 352 Prawa komunikacji elektronicznej obejmuje zrealizowane usługi płatne z numerem wywoływanym, czyli przede wszystkim Twoje połączenia wychodzące. Operator ma jednak obowiązek przechowywać dane pozwalające zidentyfikować użytkownika inicjującego połączenie „przez okres 12 miesięcy, licząc od dnia połączenia lub nieudanej próby połączenia” i udostępniać je uprawnionym podmiotom, sądowi i prokuratorowi (art. 47 i 49 PKE, Dz.U. 2024 poz. 1221). Przepis nie rozróżnia numerów widocznych i zastrzeżonych – dlatego nie odkładaj zawiadomienia.

Zablokuj numer – także zastrzeżony

• Android. W aplikacji Telefon Google: Więcej → Historia połączeń → numer → „Zablokuj/zgłoś spam”. Połączenia z numerów prywatnych i niezidentyfikowanych odrzucisz, włączając „Nieznane” w Ustawieniach → Zablokowane numery; połączenia z numerów spoza kontaktów nadal przyjdą (Pomoc Google).
• iPhone. Telefon → Ostatnie → numer → „Blokuj kontakt” albo (w iOS 26) Ustawienia → Prywatność i ochrona → Zablokowane kontakty. Zablokowana osoba może nadal nagrać się na pocztę głosową, ale nie dostaniesz powiadomienia, a ona nie dowie się o blokadzie (Wsparcie Apple). Opcja „Klasyfikuj nieznanych dzwoniących” w trybie „Wyciszaj” kieruje połączenia z numerów spoza kontaktów prosto do poczty głosowej (Wsparcie Apple, nieznani dzwoniący).
• U operatora. T-Mobile: Mój T-Mobile → Usługi → Bezpieczeństwo i blokady → „Blokada połączeń z numerów zastrzeżonych” (T-Mobile). Orange: Mój Orange → „Usługi” → „Blokada połączeń” albo aplikacja Orange Telefon (Orange). Pozostałe sieci i aplikacje opisujemy w poradniku o blokowaniu połączeń.

Zanim zablokujesz, zabezpiecz zrzuty ekranu: Google zaznacza, że połączenia z okresu blokady nie pojawią się w historii po odblokowaniu numeru, a iPhone nie powiadamia o próbach kontaktu z zablokowanego numeru.

Zawiadomienie o przestępstwie krok po kroku

1. Gdzie. „W dowolnej jednostce policji” – jeśli nie jest właściwa dla miejsca zdarzenia, zgłoszenie zostanie przekazane dalej – albo „w każdej jednostce prokuratury, w godzinach pracy, czyli najczęściej od 8.00 do 16.00”. Usługa jest bezpłatna (gov.pl, „Zgłoś przestępstwo”).
2. Ustnie albo pisemnie. Na miejscu weź dokument ze zdjęciem; policjant lub prokurator spisze protokół, który czytasz i podpisujesz. Pisemne zawiadomienie (jest rządowy wzór) ma opisywać „co się stało, w jaki sposób, kiedy i gdzie”, wskazywać sprawcę, jeśli go znasz, zawierać Twoje dane kontaktowe i podpis; wysyłasz je mailem, faksem lub pocztą, a potem dostaniesz wezwanie do ustnego uzupełnienia (gov.pl, jw.).
3. Wniosek o ściganie. Policja radzi: „Złóż zawiadomienie wraz z wnioskiem o ściganie” – przestępstwa z art. 190a § 1–2 i art. 190 KK są ścigane na wniosek pokrzywdzonego, więc zaznacz wprost, że wnosisz o ściganie sprawcy (Policja.pl).
4. Co dalej. Po przyjęciu zawiadomienia czekasz na pisemną decyzję o wszczęciu albo umorzeniu postępowania (gov.pl, jw.). W bezpośrednim niebezpieczeństwie dzwoń pod 112 – numer alarmowy służy nagłym sytuacjom wymagającym interwencji służb, nie poradom (gov.pl, MSWiA).

Gdy dzwoni „windykacja”

UOKiK nie kwestionuje prawa do dochodzenia długów, ale wyznacza granice. W 2018 r. GetBack dostał 5 059 045 zł kary m.in. za to, że „stosował przymus i presję, ponieważ wiele razy wysyłał wiadomości sms i dzwonił do dłużników” oraz kontaktował się z ich sąsiadami i rodziną, a w pismach brakowało informacji, „z jakiego tytułu powstał dług, u jakiego przedsiębiorcy, jaki był termin spłaty”. Vex (20 122 zł kary) straszył wizytami w późnych godzinach i również informował o długu osoby postronne; obie decyzje w chwili ogłoszenia nie były prawomocne. UOKiK radzi konsumentom: „jeżeli czują, że są zastraszani przez firmę windykacyjną, to powinni powiadomić policję” (UOKiK, 28 listopada 2018 r.). Stawiając zarzuty Profi Credit, Prezes UOKiK Tomasz Chróstny mówił, że konsumenci zaciągający pożyczkę „mają obowiązek jej terminowej spłaty, jednak nie mogą być osaczani czy zastraszani”, a urząd dodał, że windykacja terenowa „powinna mieć charakter polubowny, negocjacyjny i dyskretny, bez angażowania osób trzecich”; w razie uporczywego nękania można złożyć zawiadomienie o przestępstwie (UOKiK, 29 listopada 2022 r.).

Praktycznie: zanim cokolwiek zapłacisz, poproś o pisemne wskazanie wierzyciela, tytułu i kwoty długu – UOKiK zarzucał GetBackowi właśnie to, że konsument „mógł nie wiedzieć, czy rzeczywiście jest dłużnikiem” – i zapisuj daty rozmów. Pomoc znajdziesz u miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów oraz na infolinii konsumenckiej 801 440 220 lub 222 66 76 76 (opłata według taryfy operatora; UOKiK, 2026); skargę na windykatora można też wysłać na uokik@uokik.gov.pl (UOKiK, 2018). Gdy dzwoniący żąda kodów, haseł albo danych do banku, zachowaj szczególną ostrożność – zobacz poradnik o oszustwie „na pracownika banku”.

Kiedy to jednak telemarketing

Jeśli dzwoni firma z ofertą, a nie osoba, która chce Ci dokuczyć, właściwymi adresatami skargi są UOKiK i Prezes UKE. Marketing przez telefon bez uprzedniej zgody jest zakazany przez art. 398 Prawa komunikacji elektronicznej, a UOKiK karze za jego łamanie – w 2026 r. nałożył 308 728 zł kary na Centrum Dotacji OZE (decyzja w chwili ogłoszenia nieprawomocna), przypominając, że kolejność jest prosta: „najpierw zgoda konsumenta, potem telefon, nigdy odwrotnie” (UOKiK, 3 września 2026 r.). Jak wnieść sprzeciw i gdzie zgłosić takie telefony, piszemy w poradniku o telemarketingu i zgodzie.

W danych tego serwisu

W danych tego serwisu – nie w statystyce krajowej – w ostatnich 30 dniach (5 października – 3 listopada 2026 r.) użytkownicy przesłali 90 zgłoszeń, z których po moderacji opublikowaliśmy 38: tylko 1 w kategorii „Windykacja”, 3 jako „Nieodebrane (jeden sygnał)” i 18 jako „Próba oszustwa”. W opisach powtarza się motyw pojedynczego sygnału w nocy, choć same wyszukiwania numerów między 3:00 a 5:00 spadają niemal do zera. Zgłoszenia opisują zachowanie dzwoniącego, nie jego tożsamość, a wyświetlony numer nie jest dowodem, kto dzwonił. Zasady moderacji opisuje metodologia, a bieżące trendy barometr spamu.

Źródła

• Dziennik Ustaw – Kodeks karny, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1342) – art. 190 § 1–2, art. 190a § 1–4, art. 191 § 1–2: treść przepisów, zagrożenie karą, ściganie na wniosek.
• Dziennik Ustaw – Kodeks wykroczeń, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 1372) – art. 107 (złośliwe niepokojenie) i art. 24 § 1 (grzywna od 20 do 5000 zł).
• Dziennik Ustaw – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. 2024 poz. 1221) – art. 47 i 49 (zatrzymywanie danych o połączeniach przez 12 miesięcy, udostępnianie sądowi i prokuratorowi), art. 352 (szczegółowy wykaz usług), art. 398 (zakaz marketingu bez zgody).
• Policja.pl – „40 tysięcy wiadomości – podejrzany o stalking zatrzymany” (31 grudnia 2024 r.) – treść art. 190a, zalecenia: oświadczenie o braku zgody, dokumentowanie, zawiadomienie z wnioskiem o ściganie, 112.
• KPP w Jaworze (policja.gov.pl) – „Stalking to nie miłość, lecz przestępstwo!” (29 października 2026 r.) – formy stalkingu (w tym wielokrotne telefonowanie mimo braku zgody), „nie każde niechciane zachowanie jest stalkingiem”, gromadzenie dowodów.
• gov.pl – „Zgłoś przestępstwo” – gdzie i jak złożyć zawiadomienie, treść pisma, wzór, bezpłatność, decyzja o wszczęciu lub umorzeniu.
• gov.pl, MSWiA – „Kiedy dzwonić i NIE dzwonić na numer alarmowy 112?” – 112 tylko w nagłych sytuacjach wymagających interwencji służb.
• UOKiK – „Windykacja – dwie decyzje” (28 listopada 2018 r.) – GetBack (5 059 045 zł) i Vex (20 122 zł), obie decyzje nieprawomocne w chwili ogłoszenia: wielokrotne SMS-y i telefony, kontakt z sąsiadami i rodziną, brak informacji o długu, zalecenie powiadomienia policji, adres uokik@uokik.gov.pl.
• UOKiK – „Praktyki windykacyjne Profi Credit Polska pod lupą UOKiK” (29 listopada 2022 r.) – zarzuty, cytat Prezesa UOKiK, windykacja polubowna i dyskretna, rzecznik konsumentów, zawiadomienie przy uporczywym nękaniu.
• UOKiK – „Wykręcanie takich numerów nie popłaca” (3 września 2026 r.) – kara 308 728 zł za telemarketing bez zgody (decyzja nieprawomocna w chwili ogłoszenia), cytat „najpierw zgoda konsumenta, potem telefon”, infolinia konsumencka 801 440 220 / 222 66 76 76.
• Biuro Prasowe Orange – „Toniemy w spamie telefonicznym” (22 grudnia 2021 r.) – automat rozłączający się tuż po odebraniu, by sprawdzić, czy numer jest aktywny.
• Orange – „Jak zablokować i odblokować połączenia przychodzące” (maj 2025 r.) – blokada w Mój Orange („Usługi” → „Blokada połączeń”) i w aplikacji Orange Telefon.
• T-Mobile – „Jak zablokować połączenia z numerów zastrzeżonych (ukrytych)?” – ścieżka w Mój T-Mobile: Usługi → Bezpieczeństwo i blokady → Blokada połączeń z numerów zastrzeżonych.
• Pomoc Google – „Blokowanie i odblokowywanie numeru telefonu” – „Zablokuj/zgłoś spam”, opcja „Nieznane” dla numerów prywatnych i niezidentyfikowanych.
• Wsparcie Apple – „Blokowanie numerów telefonu, kontaktów i adresów e-mail na iPhonie lub iPadzie” – „Blokuj kontakt”, lista zablokowanych, poczta głosowa bez powiadomień, brak informacji dla zablokowanego.
• Wsparcie Apple – „Zarządzanie nieznanymi dzwoniącymi na iPhonie” – tryb „Wyciszaj” dla połączeń z numerów spoza kontaktów.

Źródła sprawdzone 4 listopada 2026 r.